درگیریهای مرزی افغانستان (۱۵ اگست ۲۰۲۱ – ۱۵ اگست ۲۰۲۴)
«افغانستان سکیوریتی واچ (ASW)» مطالعهای را در مورد تنشهای مرزی میان طالبان و کشورهای همسایه در جریان سه سال حاکمیت طالبان در افغانستان (۱۵ اگست ۲۰۲۱ – ۱۵ اگست ۲۰۲۴) انجام داده است. این گزارش یافتههای کلیدی درباره ماهیت و عوامل این درگیریها را برجسته ساخته و دیدگاههایی در مورد پویایی منازعات مرزی در این دوره ارائه میکند:
در طول سه سال گذشته حاکمیت طالبان، حداقل ۴۵ مورد درگیری میان این گروه و کشورهای همسایه افغانستان ثبت شده است. پاکستان با ۱۹ مورد بیشترین تعداد رویدادها را داشته، پس از آن ایران با ۱۶ مورد قرار دارد. تاجیکستان و ازبکستان هر کدام در ۴ درگیری دخیل بودهاند، در حالیکه ترکمنستان ۲ مورد را تجربه کرده است. قابل یادآوری است که چین تنها کشور همسایهای است که هیچ درگیری گزارششدهای نداشته که احتمالاً به دلیل مرز کوتاه آن با افغانستان میباشد.
درگیریها با همسایگان شمالی—ترکمنستان، ازبکستان و تاجیکستان—بیشتر در دو سال نخست حاکمیت طالبان متمرکز بوده و پس از آن بهطور قابل توجهی کاهش یافته است. برخی از این رویدادها شامل حملات گروههای تروریستی مستقر در داخل افغانستان علیه این کشورهای شمالی نیز بوده است.
تنشهای مرزی بیشترین فراوانی را با پاکستان، ایران و ازبکستان داشته، هرچند درگیریها با ازبکستان محدود به سال ۲۰۲۲ بوده است.
ولایت نیمروز بیشترین تعداد درگیریهای مرزی را با ۱۴ مورد ثبت کرده، پس از آن قندهار با ۶ مورد و ولایات ننگرهار، بلخ و خوست هر کدام با ۴ مورد قرار دارند. در مقابل، ولایاتی مانند نورستان، لوگر، هلمند، فراه و بادغیس شاهد درگیریهای اندک یا بدون ثبت بودهاند.
حدود ۹۰ درصد این تنشهای مرزی به درگیریهای نظامی تبدیل شدهاند که برخی از آنها شدید بودهاند. یک رویداد مهم در سال ۲۰۲۲ شامل حملات هوایی پاکستان در ولایات خوست و کنر بود که منجر به حدود ۵۰ تلفات افراد ملکی، شامل کشته و زخمی، گردید.
علل این درگیریها متفاوت بوده است: تنشها در مرزهای غربی و شمالی با ایران و آسیای مرکزی عمدتاً ناشی از کمتجربگی طالبان در مدیریت مرزها بوده، در حالیکه در مرز شرقی با پاکستان، درگیریها بیشتر ناشی از اقدامات تهاجمی از سوی هر دو طرف بوده است.